استادیار پژوهشکدۀ مردمشناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
چکیده
نماد قوچ به عنوان یکی از نمادهای بنیادین در فرهنگ ایرانی، همواره در اسطورهها، قصهها، هنرهای گوناگون، و نیز آداب و رسوم و آیینهای ایرانی حضوری چشمگیر داشته است. مفهوم قوچ را که در اوستا حامل معنای فرّۀ ایزدی است، بر سفالهای تپۀ سیلک و مارلیک، مفرغهای لرستان، جام حسنلو و مهرهای هخامنشی و سکهها و گلمهرها و مدالیونهای عصر ساسانی تا قوچهای سنگی بر روی مقابر بزرگان میتوان دید. با عنایت به این گسترۀ عظیم تاریخی و فرهنگی کاربرد نماد قوچ و با نظر به اینکه این نماد، علیرغم مغفول ماندن آن از نگاه پژوهشگران، همچنان در فرهنگ بختیاری از جایگاه ویژهای برخوردار است و امروزه در بسیاری از مظاهر فرهنگی این قوم نمود جدی دارد، این پژوهش میکوشد که با روش توصیفی-تحلیلی بر پایۀ مطالعات اسنادی و از نظرگاه نمادشناسی و با رویکردی هرمنوتیکی بازتولید این رمز پیشااسلامی را در قالب آداب و رسوم و آیینهای قوم بختیاری بکاود و به بررسی زمینههای فکری این سنتها همت گمارد.
