پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

بازتاب ستایش آیین و سنن بختیاری وگریز از زندگی مدرن در شعر داراب رئیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
چکیده
از دورۀ مشروطه، در پی سفر سران ایل به اروپا، تأسیس شرکت­های نفتی و صنعتی و آمد و شد اروپاییان به دیار بختیاری، بختیاری­ها با زندگی مدرن و شهرنشینی آشنا شدند که این آشنایی، سبب تغییر و تحولات گسترده در زندگی آنان شد؛ به گونه­ای که این امر واکنش­های مختلفی را از پذیرش تا مبارزه با شیوۀ جدید زندگی به دنبال داشت. از جمله گروه­هایی که در این زمینه دست به نهادینه کردن نگرش خود در ایل زدند، شاعران و نویسندگان بودند؛ شاعرانی چون داراب رئیسی که شعرشان تبدیل به آوای ایل و گلبانگ بختیاری شد. هدف در این پژوهش نیز بررسی نوع نگرش به زندگی شهری و نقش آن در بازگشت به آیین و سنن زندگی عشایری در شعر داراب رئیسی و جریان­شناسی شعر وی در این زمینه است. یافته­ها و نتایج پژوهش نشان­دهندۀ این است که داراب رئیسی به دلایلی چون توجه به پول، نبود احساس در زندگی شهرنشینان و فردگرایی منفی افراطی، از زندگی شهرنشینی و مدرن دلزده و بدین سبب به زندگی عشایری و آیین و سنن آن توجه نشان داده است؛ هرچند از نظر او مدرنیته وارد زندگی کوچ­روان نیز شده و اکنون از ایل و مال جز اسم و رسمی باقی نمانده است. از جنبۀ جریان شناسی، شعر او را باید بر اساس مکتب رمانتیک بررسی کرد؛  چرا که وی همچون رمانتیک­ها، برای فرار از زندگی مدرن و پیچیدگی­های آن، به طبیعت و سنن و آیین عشایری پناه برده است.