پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

درخت در فرهنگ عامه اقوام ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی، گروه هنر، دانشگاه فنی و حرفه ای ، تهران، ایران.
چکیده
اعتقاد به رازوارگی و تقدس درخت نزد پیشینیان و نیز پیوند دیرین و ناگسستنی آن با اسطوره‌‌های ایرانی تأثیر شگرفی در فرهنگ عامیانه مردم داشته و به صورت گسترده در اعتقادات و باورها، آداب و رسوم، آیین‌‌‌ها و ادبیات شفاهی متجلی شده‌‌است. هدف پژوهش حاضر، چگونگی  بازنمایی درخت در فرهنگ عامه اقوام ایرانی بوده که به روش توصیفی- تحلیلی و از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه‌‌ای صورت‌‌ گرفته ‌‌است. یافته‌‌ها نشان می‌‌‌‌دهد، باورها و آیین‌‌های  پیرامون درخت در فرهنگ عامیانه اقوام ایرانی عبارتند از:  باور به کمک در بهبود و ازدیاد محصول، باروری زنان نازا، تسهیل در زایمان، دفع چشم زخم و خواص درمانی، تهدید نمایشی درخت و گرفتن تضمین ثمردهی ازآن، آیین باران‌‌ خواهی و  قطع باران، نخل‌‌گردانی، پَل برون، چاله‌‌گرم‌‌کنان و  قربانی نخل. به نظر می‌‌رسد، ویژگی‌‌های ذاتی درخت و ارتباط آن با مفاهیمی چون آفرینش، تجدید حیات، باروری و رستاخیز نقش مؤثری در حضور فراگیر آن در فرهنگ عامه داشته، به‌‌طوری که در بسیاری از باورهای مردمی، درخت در جنبه‌‌های مختلفی از زندگی آنان از تولد تا مرگ ظهور و بروز یافته است.