پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

تحلیل تطبیقی شناخت کاربرد اجزای گیاهان از دیدگاه گروه های قومی منطقه سبزکوه، استان چهارمحال و بختیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
3 3. گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
4 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
5 کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
6 پژوهشگر، دانشگاه گنت بلژیک.
10.22034/BSRIIT.2025.15371.107/bsriit.2026.14988.1
چکیده
شناخت کاربردهای اجزای مختلف گیاهان از دیدگاه گروه‌های قومی، بازتابی از دانش بومی، تجربه زیسته و شیوه‌های معیشتی متفاوت اقوام در تعامل با منابع گیاهی است. دانشی که در بسترهای فرهنگی و اکولوژی شکل گرفته است و در تصمیم‌گیری‌های محلی و منطقه‌ای نقش مهمی ایفا می‌کند. این مطالعه به دنبال آن است که با مقایسه تطبیقی دیدگاه های اقوام مختلف در زمینه شناخت کاربرد اجزای مختلف گیاهان به درکی چند لایه از رابطه انسان و گیاهان دست یابد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی شناخت کاربردهای اجزای مختلف گیاهان از دیدگاه گروه‌های قومی لر، ترک و عرب در منطقه سبزکوه استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ ساختاریافته با مقیاس پنج‌گزینه‌ای لیکرت، گردآوری شدند. روایی پرسشنامه از طریق نظر کارشناسان منابع طبیعی که به منطقه و نسبت به بهره برداران شناخت داشتند و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ، تأیید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون ناپارامتریک کروسکال والیس تحلیل شدند. نتایج نشان داد اقوام مورد مطالعه بیشترین شناخت را از کاربرد برگ گیاهان داشتند. درحالی‌که اجزایی مانند رزین، شیره و سایر محصولات جانبی کمترین امتیاز را به خود اختصاص دادند. بین گروه‌های قومی تنها در کاربرد ریشه تفاوت معنی‌دار مشاهده شد؛ در حالی‌که کاربردهای خوراکی، دارویی، علوفه‌ای، صنعتی و معنوی تفاوت معناداری ندارند. مطالعه تطبیقی گیاه قوم شناسی نه‌تنها به غنای علمی مطالعات گیاه‌قوم‌شناسی کمک می‌کند بلکه تعامل دانش سنتی و رویکردهای علمی در مدیریت منابع طبیعی را فراهم می‌کند. یافته‌های این تحقیق
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 30 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 14 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 16 تیر 1405