پژوهش حاضر با پرهیز از جبرگرایی جغرافیایی و با تأکید بر امکان‌گرایی محیطی، نسبت میان محدودیت‌های ساختاری ـ فضایی، ساختار قدرت ایلی و رفتار سیاسی عشایر بویراحمد در دوره پهلوی را تحلیل می‌کند. پرسش محوری آن است که توپوگرافی ویژه زاگرس جنوبی چگونه در انسداد نوسازی حکومت مرکزی، بازتولید خان‌سالاری و شکل‌گیری «جغرافیای سیاسی مقاومت» نقش ایفا کرده است. روش مطالعه توصیفی ـ تحلیلی، با اتکا به رویکرد جغرافیای سیاسی و داده‌های اسنادی ـ تاریخی است. یافته‌ها نشان می‌دهد عوارض صعب‌العبور، معابر کوهستانی دفاعی و پوشش جنگلی، برای ایل بویراحمد پناهگاهی استراتژیک و زیست‌بومی امنیتی فراهم کرده است. این انزوای فضایی و انقطاع ارتباطی، با جلوگیری از نفوذ نهادهای مدرن اداری و آموزشی و تثبیت اقتصاد معیشتی، اقتدار نظام ایلی را تحکیم کرد و به رفتار سیاسی واگرا، عدم تمکین از قانون‌گرایی پهلوی و خیزش‌های مسلحانه انجامید. با این حال، ورود متغیرهای بیرونی مانند همجواری با ایلات قدرتمند بختیاری و قشقایی، و به‌ویژه اقتصاد سیاسی نفت در گچساران و خوزستان، معادلات ژئوپلیتیک منطقه را دگرگون ساخت. این تحولات، انزوای تاریخی بویراحمد را در هم شکست و آن را در مناسبات قدرت ملی و بین‌المللی ادغام کرد. نتیجه آنکه جغرافیا در این پژوهش نه عامل قاطع، بلکه متغیری بنیادین و زمینه‌ساز است که در تعامل با عوامل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، الگوی مقاومت و واگرایی ایلی را شکل داده است.