پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی

بررسی ریشه‌های آیینی آداب زیارت امامزادگان زن در استان چهارمحال‌وبختیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فاطمه مسیبی
* عضو هیات علمی گروه صنایع دستی. سمت مربی. دانشکده هنر دانشگاه شهرکرد. ایران،
10.22034/bsriit.2025.15104.1060
چکیده
استان چهارمحال‌وبختیاری با دارا بودن مناطق باستانی فراوان در تاریخ فرهنگ و هنر کشور، نقش بسزایی دارد. این مناطق به دو بخش مذهبی و غیرمذهبی تقسیم می‌شوند. در دسته مذهبی آثار تاریخی، به بنای امامزادگان اشاره نمود. در میان این بناهای تاریخی - مذهبی سه امامزاده زن دارای آداب خاصی برای زیارت هستند که تحقیق در این مورد، می‌تواند به یافتن حلقه‌های مفقوده فرهنگ و تاریخ سرزمین کمک نماید. این سه زیارتگاه شامل «حلیمه و حکیمه‌خاتون شهرکرد»، «حلیمه- خاتون سرپیر» و «نظرگاه مادرودختر گندمان» شده است که وجه اشتراک هر سه این موارد، در نگاه اول قرارگیری آنها در کنار چشمه «آب» می‌باشد. از آنجا که آب نقش بسزایی در تاریخ و فرهنگ کشور داشته و از عناصر قابل احترام در فرهنگ باستانی بوده است؛ می‌توان وجوه اشتراک دیگری از این سه مکان یافت که مشابه «احترام و تقدس» آب در دوران کهن می‌باشد. چنان‌که پیش از اسلام «آناهیتا» بعنوان نگهدارنده آبها شناخته می‌شد این نوع اکرام را می‌توان به دوران پرستش آناهیتا نسبت داد. از آنجا که در فرهنگ اسلامی آب نیز مورد احترام است بنابراین در این زمینه بسیاری از آداب پیش از اسلام با رنگ و لعاب اسلامی به حیات خود ادامه داده‌اند. هدف از انجام این پژوهش شناسایی و ثبت آداب و فرهنگ بومی مربوط به زیارت امامزادگان زن و معرفی ریشه‌های آن آداب می‌باشد.
پژوهش‌نامه بختیــــــاری‌شناسی و اقوام ایرانی
دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 5
بهار و تابستان 1403
دی 1403